НДС 16% — 2026 жылғы өзгерістер
Қосылған құн салығы (ҚҚС/НДС) 12%-дан 16%-ға көтерілді. Не өзгерді, кімдер төлейді, бағаға қалай әсер етеді.
2026 жылдың 1 қаңтарынан бастап Қазақстанда қосылған құн салығының (ҚҚС/НДС) негізгі ставкасы 12%-дан 16%-ға көтерілді. Бұл жаңа Салық кодексінің ең маңызды өзгерістерінің бірі.
Не өзгерді: 12% → 16%
| Ставка түрі | 2025 | 2026 |
|---|---|---|
| Негізгі ставка | 12% | 16% |
| Медициналық тауарлар | 12% | 5% |
| Баспасөз, кітаптар | 12% | 10% |
| Экспорт | 0% | 0% |
Негізгі ставка 4 пайыздық пунктке өссе де, медициналық тауарлар мен баспасөз өнімдеріне жеңілдікті ставкалар енгізілді — бұл Қазақстан үшін жаңалық.
Кімдер НДС төлейді?
НДС төлеуші ретінде тіркелу міндетті болатын жағдай:
- Жылдық айналым 10 000 МРП = 43 250 000₸ асқанда
- Импорттаушылар (ЕАЭО елдерінен тауар әкелу кезінде)
- Цифрлық қызметтер көрсетушілер (нерезиденттер)
НДС-тен босатылғандар
- Жеңілдетілген декларация (спрощёнка) режиміндегі ЖК-лар
- Айналымы 10 000 МРП-дан аз кәсіпкерлер
- Білім беру қызметтері
- Қаржы қызметтері (банктер, сақтандыру)
- Тұрғын үй-жай сатуы (физтұлғалар)
НДС есептеу формулалары
НДС қосу (сома + ҚҚС)
Сома НДС-сіз = 100 000₸
НДС = 100 000 × 16% = 16 000₸
Сома НДС-пен = 100 000 + 16 000 = 116 000₸
НДС бөліп алу (сомадан ҚҚС шығару)
Сома НДС-пен = 116 000₸
НДС = 116 000 / 1.16 × 0.16 = 16 000₸
Сома НДС-сіз = 116 000 − 16 000 = 100 000₸
Бағаға әсері
НДС 12%-дан 16%-ға өсуі тауарлар мен қызметтер бағасына тікелей әсер етеді. Теориялық есеппен, егер бағаға НДС кіріп тұрса:
Бағаның өсімі = (116 / 112 − 1) × 100% = ~3.6%
Алайда іс жүзінде бағалар 15-20% дейін өсуі мүмкін, себебі кәсіпкерлер қосымша шығындарды (логистика, импорт) да баға құрамына қосады.
Маңызды: медициналық тауарларға ставка 5%-ға төмендеді. Бұл дәрі-дәрмек бағасына оң әсер етуі тиіс.
НДС калькуляторын қолданыңыз
НДС-ті жылдам есептеу үшін біздің НДС калькуляторын қолданыңыз. Негізгі (16%), медициналық (5%) және баспасөз (10%) ставкалары қолжетімді.
Жиі қойылатын сұрақтар
НДС 2026 жылы қанша пайыз?
Негізгі ставка — 16% (бұрын 12% болған). Медициналық тауарларға — 5%, баспасөзге — 10%.
Кімдер НДС төлейді?
Жылдық айналымы 10 000 МРП-дан (43 250 000₸) асқан кәсіпкерлер НДС төлеуші ретінде тіркелуі тиіс.
Спрощёнкадағылар НДС төлей ме?
Жоқ. Жеңілдетілген декларация режиміндегі ЖК-лар НДС-тен босатылған (айналым шегінде).
НДС бағаға қалай әсер етеді?
Теориялық өсім: 12%-дан 16%-ға ауысу бағаны шамамен 3.6% көтеруі мүмкін ((116/112 - 1) × 100%). Іс жүзінде 15-20% өсім болуы мүмкін.
НДС қалай есептеледі?
НДС қосу: сома × 1.16. НДС бөліп алу: сома / 1.16 × 0.16.